دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یکی از ابعاد سیاست خارجی تلاش و کوشش از پیش طراحی‌شده و سازمان‌یافته برای تأثیرگذاری بر برداشت‌ها، ادراکات، افکار، انگاره‌ها، ایده‌آل‌ها، ارزش‌ها، ایستارها باورهای سایر ملت‌ها از طریق تبیین و ترویج فرهنگ و تمدن ایرانی و شناخت درک واقعی از فرهنگ‌های دیگر به‌منظور تأمین و توسعه منافع ملی است. این گزارش توسط محمدحسین رستگاری نوشته شده و دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی راهبردی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 1395 آن‌را منتشر کرده است.
این پایان نامه به ارزیابی سیاست‌ها فرهنگی کنونی ایران می‌پردازد. این پایان‌نامه در مقطع کارشناسی ارشد دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران رشتۀ جامعه‌شناسی توسط نوح منوری بیدگلی در سال 1389 با راهنمایی تقی آزاد ارمکی و مشاوره یوسف اباذری دفاع شده است.
این پایان نامه به آسیب شناسی اجرای سیاست‌های توسعه در ایران با تأکید بر مطالعۀ موردی قانون برنامه سوم توسعه در بخش فرهنگ پرداخته است. این پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران توسط حمید توسلی صباغ در سال 1386 و با راهنمایی کیومرث اشتریان دفاع شده است.
هدف این نوشتار ارائه ادبیات و تحلیلی از چگونگی صورت‌بندی مسائل در حوزه فرهنگ و فراهم آوردن بستری مناسب برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان فرهنگی برای دستیابی به یک دستور کار قابل اتکاء از مسائل فرهنگی است، که بتوانند در شرایط منسجم‌تری بر مسائل فرهنگی نه مسلط بلکه فائق آیند. گزارش «مسئله‌شناسی در حوزه فرهنگ» توسط دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی راهبردی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 1395 منتشر شده است. در مطلب حاضر بخش‌هایی از این گزارش به همراه متن کامل آن ارائه شده است.
چارچوب آمار فرهنگی(FCS) یک ابزار برای سازماندهی آمار فرهنگی ملی و بین المللی است که بر پایه مفهوم و درک مشترکی از فرهنگ استوار است و سنجش طیف گسترده‌ای از اصطلاحات فرهنگی را بدون در نظر گرفتن خاصیت اقتصادی و اجتماعی تولید آن امکان­‌پذیر می­‌کند و از طریق بیان تعاریف استاندارد، ارائه اطلاعات قابل مقایسه بین‌المللی امکان‌پذیر خواهد بود.
گزارش «بازخوانی امنیت در فرهنگ با تمرکز بر رسانه‌های اجتماعی» توسط نظام بهرامی کمیل نوشته شده و دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی راهبردی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 1396 آن را منتشر کرده است. این گزارش توضیح می‌دهد که امنیت یک کشور مساوی با امنیت همه و برعکس است.
گزارش «آمایش سرزمین در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» توسط علی باصری و رضا مجیدی‌زاده نوشته شده و دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی راهبردی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 1396 آن را منتشر کرده است. در مطلب حاضر بخش‌هایی از این گزارش به همراه متن کامل آن ارائه شده است.
گزارش «بررسی لایحه بودجه سال 1400 کل کشور؛ بودجه بخش میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری» در دی‌ماه سال 1399 توسط دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ معاونت پژوهش‌های اجتماعی- فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تدوین‌شده است. گزارش حاضر به مسئله تطبیق سیاست‌ها و برنامه‌های مدنظر لایحه بودجه با اسناد بالادستی و به‌صورت مشخص قانون برنامه ششم توسعه می‌پردازد.

با حضور ابراهیم حاجیانی، خسرو طالب‌زاده و ابراهیم غلام‌پور آهنگر:

کتاب رصد سازمان‌های فرهنگی ایران نقد می‌شود

این کتاب که چندی پیش توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شد؛‌ نخستین پژوهش رصدی در حوزه سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی ایران محسوب می‌شود. نویسنده این کتاب ابراهیم حاجیانی دانشیار جامعه‌شناسی است.
داده‌ها و اطلاعات تولیدشده تا زمانی که در اختیار پژوهشگران برای نگارش تحلیل‌های ثانویه و دیگر پژوهش‌های کیفی قرار نگیرد، نمی‌تواند منشأ تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری شود. یادداشت حاضر سرمقاله شماره جدید مجله «نمایه پژوهش» است که به تازگی منتشر شده است.
کتاب نوشته شده توسط ابراهیم حاجیانی نخستین پژوهش رصدی در حوزه سازمان ها و نهادهای فرهنگی ایران است. در این پژوهش پس از مرور سنخ شناسی طیف وسیع نهادهای فرهنگی فعال کشور، یک چارچوب جامع برای رصد این سازمان ها طراحی شده و سپس بر مبنای این چارچوب، توصیف جامعی از وضعیت کنونی (جاری) سازمان های فرهنگی کشور ارائه شده است. در پایان برخی راهبردها و توصیه ها برای ارتقای خط مشی ها و سیاست های فرهنگی در جهت اجرای نقشه جامعه مهندسی فرهنگی کشور (در ارتباط با دستگاه ها و نهادها) ذکر شده است.

نقدی بر کتاب درسی جامعه‌شناسی پایه یازدهم رشته ادبیات و علوم انسانی

غفلت از واقعیات فرهنگی در دنیای امروز

در این نوشتار تلاش می‌شود با رویکرد انتقادی کتاب جامعه‌شناسی پایه یازدهم رشته ادبیات و علوم انسانی مورد بررسی و تحلیل قرار بگیرد. به نظر می‌رسد نگارندگان این کتاب کوشیده‌اند با رویکردی متفاوت از آنچه در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی در دنیا مرسوم است، به بازسازی و بومی‌سازی علوم اجتماعی برمبنای نگرش‌های فرهنگی و قرائتی خاص از دین، تاریخ و اجتماع بپردازند. به نظر می‌رسد این تلاش برای روایت واقعیت‌ها از دریچه فرهنگی خاص سبب شده تا اهداف و ویژگی‌های اصلی علوم اجتماعی همچون واقع‌بینی و دوری از تعصب نادیده گرفته شود. در واقع معرفی این کتاب از علم جامعه‌شناسی ناقص و ناکارآمد بوده و روایت آن از واقعیت گرفتار تناقض، تحریف و نادیده گرفتن بخش‌های مهمی از واقعیت‌های تاریخی و فعلی ایران و جهان است.
طبق افکارسنجنی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)، متوسط میزان تماشای ماهواره بعد از عضویت در فیلیمو در میان کاربران این سامانه کاهش داشته است. بر اساس این افکارسنجی در یادداشت حاضر به این مسئله پرداخته شده که VOD‌های ایرانی چگونه می‌توانند در کاهش تماشای ماهواره مفید باشند و سیاست‌گذاری و نظارت بر VOD‌ها بهتر است بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد یا صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران؟
بازنگری و بازسازی یا نوسازی ساختاری نهادهای فرهنگی / دینی امروزه به عنوان «مسئله فرهنگی» جدی‌ای تلقی شده است که خسرو طالب‌زاده در گزارشی با عنوان «بررسی نهادهای فرهنگی برخوردار از بودجه فرهنگی با تاکید بر نهادهای فرادولتی» به آن پرداخته است. این گزارش در سال 1399 توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.
بازنگری و بازسازی یا نوسازی ساختاری نهادهای فرهنگی / دینی امروزه به عنوان «مسئله فرهنگی» جدی‌ای تلقی شده است که خسرو طالب‌زاده در گزارشی با عنوان «بررسی نهادهای فرهنگی برخوردار از بودجه فرهنگی با تاکید بر نهادهای فرادولتی» به آن پرداخته است. این گزارش در سال 1399 توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.